Wina Tempranillo

Tempranillo to czerwone wino o wyraźnej kwasowości, umiarkowanej do średniej taninie i wytrawnym profilu, w którym owoc spotyka się z nutami skóry, tytoniu i wanilii. W młodych wersjach dominują truskawka, wiśnia i czarna śliwka, w dłużej dojrzewających dochodzą suszona figa, kakao i przyprawy. Szczep nie jest ani mocno cierpki, ani słodki, dlatego pije się go łatwiej niż cabernet sauvignon o zbliżonej budowie.

To szczep hiszpański z krwi i kości, choć uprawia się go też w Portugalii pod nazwami tinta roriz i aragonez. W Rioja daje wina jaśniejsze, z wyższą kwasowością i nutą dymu, bo winorośl rośnie tam na wysokości od 400 do 700 metrów. W Ribera del Duero jest cieplej i wyżej, więc grono dojrzewa dłużej: wino wychodzi gęstsze, ciemniejsze, z mocniejszą taniną. W Douro Valley trafia do porto i wzmacnianych win słodkich.

W naszej półce znajdziesz ponad 20 pozycji, głównie z Rioja i Ribera del Duero. Są wśród nich crianze pite od razu, reservy na kilka lat i gran reservy, które warto przetrzymać dłużej. Obok klasycznych wersji z jednego szczepu leżą kupaże z garnachą, mazuelo i graciano, a także pojedyncze butelki z domieszką syrah.

Czym różni się Tempranillo od innych czerwonych

Kwasowość jest wyższa niż w winach merlot, a tanina niższa niż w winach cabernet sauvignon. Stąd ta równowaga: wino ma strukturę, ale nie ściąga ust. Alkohol zwykle mieści się między 13 a 14,5 procent, cukru resztkowego praktycznie nie ma.

Zapach zaczyna się od czerwonych owoców, potem dochodzi skóra, tytoń, liść laurowy i wanilia z beczki. Im dłużej wino leży w dębie, tym więcej kakao i przyprawy, a mniej świeżego owocu. Wersje z Ribera del Duero bywają bardziej mięsiste i ciemne niż te z Rioja.

Szczep dobrze znosi kupaż. Dodatek garnachy podnosi owocowość, mazuelo daje kwasowość, graciano wnosi przyprawę i kolor. Różnice między butelkami z jednego regionu wynikają właśnie ze składu, nie tylko z rocznika.

Do czego podać Tempranillo

Klasyczne połączenie to jagnięcina z pieca, wołowina z grilla, dziczyzna i dojrzewające sery owcze lub manchego. Crianza z Rioja pasuje też do prostszych rzeczy: pieczonego kurczaka z ziołami, papryki nadziewanej ryżem, chorizo na patelni.

Reservy i gran reservy lubią dania tłuste i długo duszone. Gulasz wołowy, żeberka, boczek z soczewicą, risotto z grzybami. Kwasowość przecina tłuszcz, tanina łagodnieje przy mięsie.

Do czego nie podawać: ostre sosy chili, sushi z wasabi, sałatki z octem balsamicznym, delikatne ryby. Tanina zderzy się z ostrością i wyjdzie metalicznie. Jeśli już ryba, to raczej tuńczyk albo miecznik z grilla, nie dorsz.

Na jaką okazję

Crianza, jak Marqués de Cáceres Rioja Crianza czy El Coto Crianza Rioja, sprawdzi się przy niedzielnym obiedzie i kolacji w tygodniu. Nie wymaga dekantacji, wystarczy kwadrans w kieliszku.

Reserva to wino na rocznicę, urodziny, spotkanie z ludźmi, którzy znają się na winie. Muga Reserva Rioja, Baron de Ley Rioja Reserva czy Marqués de Riscal Rioja Reserva mają już kilka lat w butelce i drugie tyle przed sobą. Zestaw z tubą prezentową nadaje się na prezent bez dodatkowego pakowania.

Gran reservy, Olarra Cerro Añon Gran Reserva i Baron de Ley Rioja Gran Reserva, otwieraj, gdy na stole jest coś szczególnego. Emilio Moro czy Flor de Pingus to poziom, przy którym warto zaplanować kolację wokół butelki, nie odwrotnie.

W jakiej temperaturze podawać i jak serwować

Młode wina z Rioja podawaj w 14 do 16 stopni, reservy i gran reservy w 16 do 18. Za ciepłe wino wyeksponuje alkohol i straci owoc. W upalny dzień wstaw butelkę na 20 minut do chłodnej wody, nie do zamrażalnika.

Kieliszek z szeroką czaszą, zwężony przy krawędzi, klasyczny do czerwonych. Napełniaj do jednej trzeciej, żeby wino miało powietrze. Crianze nie potrzebują dekantacji, reservom wystarczy 30 do 60 minut, gran reservy mogą potrzebować godziny.

Po otwarciu wino wytrzymuje trzy do czterech dni pod korkiem w chłodnym miejscu. Im starsze, tym szybciej się utlenia. Karton trzy litrowy Mucho Mas Tinto wypij w ciągu dwóch tygodni od otwarcia i przechowuj w chłodzie.

Jak wybrać z naszej półki

Zacznij od stylu, nie od ceny. Szukasz owocu i świeżości: Campo Viejo Rioja Tempranillo, La Planta z Arzuaga czy Mureda Ecologico z domieszką syrah. Chcesz więcej beczki i przyprawy: Olarra Cerro Anon Crianza, Marqués de Cáceres Crianza.

Na dłuższe odłożenie wybierz reservę albo gran reservę z Rioja lub Ribera del Duero. Baron de Ley Club Privado, Celeste Crianza Torres, El Abuelo de Piqueras Reserva. Wersje z Ribera del Duero są ciemniejsze i mocniejsze, z Rioja bardziej dymne i lżejsze.

Porto Royal Oporto Tawny to jedyna słodka pozycja w kategorii, podawana w 12 do 14 stopni, świetna do sera i deserów. Jeśli szukasz wina o podobnej budowie, ale z innych stron, zobacz wina syrah shiraz albo wina malbec.