Wina Portugalskie

Wina portugalskie: co to za kategoria

Wina portugalskie to przede wszystkim porto z Douro i lekkie białe z Minho. Portugalia ma własne szczepy, których nie znajdziesz nigdzie indziej, i inne podejście do słodkości niż sąsiedzi. Kraj leży między Hiszpanią a Atlantykiem, ale smakuje zupełnie inaczej niż wina hiszpańskie.

Porto to wino wzmacniane: fermentację przerywa się dodatkiem destylatu z winogron, zostaje cukier i alkohol na poziomie 19–22 procent. Efekt to słodycz bez ciężkości, z orzechową nutą przy dłuższym leżakowaniu. W Minho, na północy, powstaje Vinho Verde, białe, lekko musujące, kwasowe i niskoprocentowe.

Najważniejsze szczepy i regiony

Douro to serce kategorii. Na etykiecie porto zobaczysz Touriga Nacional, Touriga Franca, Tinta Roriz, Tinta Barroca, Tinto Cão, Tinta Amarela i Malvasia Fina. Touriga Nacional daje koncentrację i fioletowe owoce, Touriga Franca dodaje aromatu, Tinta Roriz (ta sama odmiana co Tempranillo) wnosi przyprawę i strukturę.

Minho to region Vinho Verde. Białe szczepy to głównie Loureiro i Alvarinho, choć na naszej półce stoi Vilacetinho z Casa de Vilacetinho. Wino jest wytrawne, z wyraźną kwasowością i lekką perełką, pije się je młode, w rok lub dwa od butelkowania.

Jak czytać etykietę

Ruby to porto młode, owocowe, dojrzewające w betonie lub stali. Tawny leżakuje w dębie, nabiera barwy ciemnego bursztynu, smaku orzechów, karmelu i suszonych owoców. Cyfra z przodu (10, 20, 30) to średnia wieku wina w mieszance, nie rocznik.

Late Bottled Vintage, czyli LBV, to porto z jednego rocznika, leżakowane w beczce cztery do sześć lat, gotowe do picia bez leżakowania w piwnicy. Vintage porto to inna liga: butelkowane po dwóch latach i przeznaczone do długiego dojrzewania. Białe porto bywa wytrawne lub słodkie, podaje się je schłodzone.

Przy winach niemusujących oznaczenie Vinho Regional lub DOC mówi o poziomie kontroli pochodzenia. Douro i Vinho Verde mają status DOC, czyli najwyższy w portugalskim systemie.

Do czego podać

Ruby i LBV pasują do sera z niebieską pleśnią, czekolady gorzkiej, tiramisu i deserów z ciemnymi owocami. Tawny łączy się z orzechami włoskimi, migdałami, crème brûlée, tartą z gruszką i serem typu gouda. Słodkie białe porto do foie gras i deserów z brzoskwinią.

Vinho Verde podawaj do owoców morza, grillowanych sardyn, sushi, sałatek i lekkich serów. Kwasowość przecina tłuszcz i odświeża podniebienie. To wino na początek kolacji, nie do ciężkiego mięsa.

Graham's Six Grapes Reserve i Blend No.12 Ruby to propozycje do deski serów i czekolady, Graham's Fine White do aperitifu z lodem i tonikiem. Graham's 10 YO Tawny do orzechów i dojrzewającego sera.

W jakiej temperaturze i czy dekantować

Tawny podawaj w 12–14 stopniach, ruby w 14–16, LBV w 16–18. Białe porto i Vinho Verde w 8–10. Za ciepłe porto traci świeżość i staje się alkoholowe, za zimne zamyka aromat.

Kieliszek do porto jest mniejszy niż do wina spokojnego, zwężany, z pojemnością 100–150 ml. Nalewaj do połowy. Młode ruby i LBV warto przelać do karafki na 30–60 minut, tawny dekantacji nie potrzebuje.

Po otwarciu porto trzyma się kilka tygodni, nawet dwa do trzech miesięcy w chłodzie, bo alkohol chroni wino. Vinho Verde wypij w dwa, trzy dni, zakorkowane i w lodówce.

Jak wybrać z naszej półki

Na prezent sprawdzi się Graham's 20 YO Tawny Porto lub Graham's 30 YO Tawny Porto w gift boxie, oba z wyraźną nutą orzechów i długim finiszem. Na co dzień do deseru wystarczy Graham's Fine Ruby lub Royal Oporto Tawny. Jeśli lubisz białe, Graham's Blend No.5 White Porto jest wytrawny i cytrusowy, Vilacetinho Vinho Verde lekkie i musujące.

Na kolację zamiast deseru Graham's Late Bottled Vintage Porto działa jak wino stołowe z większą mocą. Cena rośnie z wiekiem na etykiecie, ale i koncentracja. Porto 10 YO jest słodsze i prostsze, 30 YO bardziej złożone i wytrawne w finiszu.

Do kuchni śródziemnomorskiej i czerwonych mięs zobacz też wina włoskie i wina francuskie. Jeśli szukasz win słodkich z innych regionów, warto zajrzeć do win węgierskich i win greckich.