Wina Chardonnay

Chardonnay: co to za wino

Chardonnay to białe wino, które w wersji bazowej jest wytrawne, ma wyrazistą kwasowość i praktycznie zero taniny. Zależy, z której beczki albo stalowego zbiornika wyjdzie: jedne butelki są chude, cytrusowe i ostre jak sok z zielonego jabłka, inne kremowe, z nutą masła, wanilii i gruszki, bo leżakowały w dębie. Słodyczy w wersji wytrawnej nie ma wcale, ale trafiają się Chardonnay półwytrawne i półsłodkie, a w musujących wersjach dosładzanych cukrem resztkowym poziom słodyczy bywa odczuwalny.

W zapachu dominują jabłko, gruszka, brzoskwinia, cytrusy, przy dojrzalszych egzemplarzach melon i morela. Wersje z dębem dorzucają wanilię, orzechy i świeżą bułkę. Goryczka pojawia się dopiero w finiszu, zwykle delikatna. Taniny nie znajdziesz, bo to szczep biały.

To najbardziej rozpoznawalna biała odmiana na świecie. Rośnie wszędzie tam, gdzie jest ciepło, ale bez pieca. W chłodnym klimacie daje wina ostre, mineralne, o kwasowości, która aż skrzypi na zębach. W ciepłym owoce są dojrzalsze, alkohol wyższy, tekstura pełniejsza. Z tego samego szczepu powstaje też szampan, kremowe musujące z Hiszpanii i lekkie wersje bezalkoholowe.

Skąd pochodzi i jak różni się w zależności od kraju

Francja to ojczyzna szczepu: Burgundia daje wersje mineralne i zwarte, a region Champagne dostarcza go jako bazę do musujących. We Włoszech Chardonnay miesza się z rodzimymi szczepami. Szczep Garganega z Veneto w duecie z Chardonnay daje wino o cytrusowej rześkości i migdałowym finiszu.

Hiszpania stawia na wersje owocowe i musujące metodą tradycyjną, jak cava z Kastylii. Izrael i Wzgórza Golan przynoszą wersje dojrzalsze, o wyższym alkoholu i pełniejszym ciele. Polska, ze Wzgórz Trzebnickich, pokazuje chłodniejszy profil, bardziej jabłkowy, z ostrzejszą kwasowością. Słowenia dorzuca sporadycznie wersje pomarańczowe, czyli macerowane na skórkach, o wyraźnej taninie i herbacianej goryczce.

Chcesz kontrastu dla tego profilu? Sprawdź wina riesling, które idą jeszcze mocniej w kwasowość i mineralność, albo wina sauvignon blanc z ich ziołową, agrestową nutą.

Do czego podać przy stole

Wytrawne, stalowe Chardonnay pasuje do ryb, owoców morza, sushi, sałatek z kurczakiem, delikatnych serów kozich. Wersje dębowe znoszą więcej: kremowe makarony, drób w sosie, ryby w maśle, twarde sery. Hiszpańskie musujące z Chardonnay w składzie sprawdzają się przy tapas, frytkach z aioli, przystawkach z oliwkami.

Do czego nie podawać? Do czerwonego mięsa z rusztu, dziczyzny, ostrych curry z papryczkami chili, dań z octem balsamicznym i sosami pomidorowymi o dużej kwasowości. Dębowe Chardonnay zderzone z pikantnym jedzeniem daje metaliczny posmak i alkohol wychodzi na wierzch. Wersja pomarańczowa ze Słowenii jest inna: ma taninę, więc zniesie pieczone warzywa, wędzone ryby, dojrzalsze sery.

Zamiast klasycznego Chardonnay do czerwonego mięsa lepiej sięgnąć po wina cabernet sauvignon albo wina pinot noir, które mają taninę i ciężar, jakiego biały szczep nie dostarczy.

Na jaką okazję

Musujące Chardonnay, jak cava, szampan czy włoskie spumante, otwiera się na urodziny, rocznice, kolacje z przystawkami. Szampan bez dodatku cukru i szampan słodszy, demi sec, trafiają do dwóch różnych momentów: pierwszy na aperitif, drugi do deseru. Wytrawne Chardonnay z beczki to wino na spokojną kolację we dwoje, z ciepłym daniem, przy którym trzeba usiąść na dłużej.

Bezalkoholowe wersje sprawdzają się wtedy, gdy ktoś prowadzi albo nie pije, ale chce mieć kieliszek w ręku. Wersje półsłodkie i półwytrawne częściej lądują na stole przy ciastach, owocach i słodkich deserach niż przy daniach głównych. Kartonowe wersje o większej pojemności to rozwiązanie na imprezę, wesele, przyjęcie w ogrodzie, gdzie liczy się wygoda nalewania, a nie etykieta.

W jakiej temperaturze podawać, jaki kieliszek, czy dekantować

Wytrawne Chardonnay: 10 do 12 stopni, jeśli jest chude i cytrusowe, 12 do 14, jeśli dębowe i pełne. Hiszpańskie musujące i szampan: 6 do 8 stopni. Półwytrawne i półsłodkie: 8 do 10 stopni. Cieplejsze niż 14 stopni wypłaszcza aromat i podbija alkohol, więc przed podaniem warto wstawić butelkę do wiadra z wodą i lodem na kilkanaście minut.

Kieliszek: tulipanowaty, średniej wielkości, ze zwężoną górą. Na musujące wystarczy kieliszek do szampana albo zwykły kieliszek do białego, nie kieliszek-rombu, który wypuszcza bąbelki za szybko. Dekantować nie trzeba. Wyjątek to pomarańczowa wersja macerowana na skórkach, która po pół godzinie w karafce łagodnieje. Dębowe Chardonnay po otwarciu trzyma się w kieliszku do dwóch dni w lodówce, korkowane, ale nie dłużej niż trzy. Musujące tracą bąbelki w ciągu doby, choć smak zostaje.

Jak wybrać z naszej półki

Do przystawek i tapas: Cava Conde de Haro Brut Reserva Muga, Kintonis Mondo Sparkling Brut, Dedicato Millesimato Spumante Extra Dry, Caval Millesimato Vino Spumante Extra Dry Gold Edition. Na spokojną kolację z rybą: Epicuro Chardonnay Fiano, 19 Crimes Chardonnay, wina tempranillo zostaw na inny wieczór, gdyż to szczep czerwony, ale Mucho Mas Blanco od Felixa Solisa sprawdzi się jako lekkie, owocowe wino do stołu.

Na uroczystą okazję: Gosset Champagne Excellence Extra Brut, Champagne Lanson Le Black Label Brut, Jackowiak Rondeau Champagne Cuvee Tradition Brut, a słodszą wersję na deser daje Jackowiak Rondeau Champagne Gourmande Demi Sec. Do pomarańczowego eksperymentu: Lost & Found Skin Contact Orange Wine Zavec Brothers, do Izraela: Yarden Chardonnay Golan Heights i Yarden Katzrin Chardonnay. Polskie akcenty to Chardonnay Winnica Turnau i Wino Halka Winnica L'Opera.

Na imprezę w większym gronie wygodne są karty: Mucho Mas Blanco w kartonie 3 litry i Domodo Bianco Amabile w kartonie 5 litrów. Do mieszania z jedzeniem, gdzie nie chcesz się zastanawiać nad rocznikiem, dobre będą 12e Mezzo Bianco di Pugila Organic, Scaia Bianca Garganega Chardonnay oraz Scaia Blanc de Blancs Spumante Brut. Szukasz czegoś zupełnie innego na lato? wina muscat dadzą ci aromatyczną, kwiatową alternatywę do tej samej kuchni.