Wina Alzacja

Wina alzackie to białe wytrawne wina z północno-wschodniej Francji, w większości szczepowe, czyli robione z jednej odmiany i nazwane jej imieniem. Stoją w jednym rzędzie z rieslingami z win mosel i z Pfalzu, ale różnią się od nich budową: więcej ciała, mniej cukru resztkowego, wyższa dojrzałość owocu. W naszej półce znajdziesz kilka butelek trzech producentów. Dwie odmiany wiodą: riesling i gewurztraminer.

Gdzie leży Alzacja i jaki ma klimat

Wąski pas między Wogezami a Renem, przy granicy z Niemcami. Góry odcinają wilgoć od zachodu, więc opady należą tu do najniższych we Francji, a słońce ma otwartą drogę przez dolinę Renu. Jesień bywa długa i sucha. Winorośl dojrzewa wolno, zbiera się ją późno, w chłodne noce zachowuje kwasowość.

Efekt jest podwójny. Wina mają dojrzały owoc i wyraźną kwasowość, bez zbytniej zieloności. Cukier fermentuje do końca, dlatego prawie wszystkie butelki z tej kategorii są wytrawne. Alkohol bywa wyższy niż w innych białych z północy Europy, często między 12,5 a 14 procent.

Gleby są tu mozaiką: granit, wapień, piaskowiec, łupek, żwir. To jeden z powodów, dla których sąsiednie winnice dają wina o różnej budowie, choć dzieli je kilkaset metrów.

Na jakich szczepach stoi region

Riesling daje wino o wyraźnej kwasowości, nutach cytryny, limonki, zielonego jabłka i białego kwiatu, z mineralnym finiszem. Gewurztraminer jest przeciwieństwem profilu: niska kwasowość, wysoki alkohol, aromat róży, liczi, brzoskwini i przypraw. Pinot gris leży między nimi, z gruszką, miodem i lekko woskową teksturą.

Podział według zastosowania wygląda tak: riesling bierze się do kolacji i do owoców morza, gewurztraminer do kuchni z przyprawami i do serów. Nasze pozycje to Riesling Réserve i Gewürztraminer Réserve od Lucien Albrecht, trzy Grande Réserve z Cave de Cléebourg, w tym pinot gris, oraz Riesling i Gewurztraminer od Hugel.

Co mówią nazwy i klasyfikacje na etykiecie

Alzacja nie ma hierarchii appellation jak Bordeaux czy Burgundia. Znak AOC Alsace obejmuje większość produkcji. Wyżej stoją AOC Alsace Grand Cru, przypisane do 51 wyznaczonych winnic, oraz AOC Crémant d'Alsace dla win musujących. Są też oznaczenia słodkości: Vendanges Tardives dla win z późnego zbioru i Sélection de Grains Nobles dla win z gron porażonych szlachetną pleśnią.

W nazwach naszych butelek „Réserve" i „Grande Réserve" to oznaczenia producenta, nie urzędowe kategorie. Nie mają z góry narzuconych wymagań, więc traktuj je jako wskazówkę, że dana winnia wybrała dla tej pozycji staranniejszy owoc.

Na etykiecie alzackiej zobaczysz nazwę odmiany zamiast nazwy winnicy, a wina z Grand Cru dodatkowo nazwę miejscowości, jak Rangen czy Schlossberg. To rzadkość we Francji, gdzie zwykle liczy się winnica, nie szczep.

Do czego podać te wina przy stole

Riesling z Alzacji pasuje do ostryg, małży, smażonej ryby, tarta z cebulą, szparagów i kuchni azjatyckiej z sosem sojowym. Kwasowość tnie tłuszcz, wysoka kwasowość znosi sól. Gewurztraminer podawaj do pasztetu, terrine, duszonej kapusty z kiełbasą, kuchni marokańskiej, indyjskiej i tajskiej, do munstera i do serów z mytą skórką.

Pinot gris z tej półki ustawia się obok drobiu w sosie, ryb z pieca i dań z grzybami. Wyraźna, wytrawna budowa tych win daje im przewagę tam, gdzie rieslingi z win zachodniopomorskich bywają za ostre, a gewurztraminery za słodkie. Sąsiedztwo kuchni niemieckiej pcha je w kierunku wędzonki, kiszonek i pieczeni wieprzowej z jabłkiem.

Temperatura, kieliszek i trzymanie po otwarciu

Riesling podawaj w 8 do 10 stopni, gewurztraminer w 10 do 12, pinot gris w 10 do 12. Za ciepły gewurztraminer robi się ciężki i mydlany, za zimny riesling traci aromat. W kieliszku typu riesling albo uniwersalnym białym, o zwężonym kielichu, wino trzyma świeżość dłużej niż w szerokim.

Potencjał dojrzewania zależy od szczepu i rocznika. Riesling z dobrych winnic trzyma się w piwnicy dziesięć lat i więcej, rozwijając nuty nafty i miodu. Gewurztraminer dojrzewa szybciej, zwykle pięć do ośmiu lat, tracąc z czasem świeżość róż. Pinot gris to wino na trzy do pięciu lat.

Po otwarciu butelkę zamknij i wstaw do lodówki. Riesling i pinot gris utrzymają się dwa do trzech dni, gewurztraminer dzień do dwóch, bo aromat róży i liczi ulatuje pierwszy. Korkuj mocno, nie zostawiaj otwartej butelki na blacie.

Jak wybrać z naszej półki

Od Lucien Albrecht masz dwie klasyczne pozycje. Riesling Réserve to wersja na kolację i do owoców morza, Gewürztraminer Réserve przyciąga aromatem i nadaje się do kuchni przyprawowej. To wina o gęstszej teksturze niż niemieckie odpowiedniki z win pfalz, z mocniejszym owocem.

Cave de Cléebourg oferuje trzy Grande Réserve: riesling, gewurztraminer i pinot gris. To spółdzielnia z północy Alzacji, a Grande Réserve w jej wydaniu oznacza selekcję z wyższych partii winnic i dłuższy kontakt z osadem. Dobre wybory na prezent i na wspólną kolację z kilkoma daniami, gdy chcesz mieć trzy szczepy na jednym stole.

Hugel to najstarsza rodzina winnicza w regionie, aktywna od XVII wieku. Ich Riesling i Gewurztraminer to najbardziej rozpoznawalny profil Alzacji poza Francją: czysty owoc, wyraźna kwasowość, długa nuta mineralna. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, bierz Hugel albo Albrecht. Do kolacji z owocami morza i do rozmowy o szczepach wystarczy kilka butelek.

Do słodszych, deserowych butelek zajrzyj też do win sycylia, gdzie znajdziesz podobnie aromatyczne, ale inne w charakterze wina.