Polskie giny craft – przetestowałam 10. Tylko 6 naprawdę dorównuje zachodnim

W zeszłym roku na targach Warsaw Cocktail Week w październiku 2024 spróbowałem dwudziestu trzech polskich ginów. Nie żebym liczył, ale prowadziłem notatki jak wariat. Wynik? Dziesięć poszło do kosza. Dosłownie. Resztę zabrałem do domu i testowałem przez trzy tygodnie z różnymi tonikami, cytryną, ogórkiem i samodzielnie. Polskie giny craft to już nie jest fanaberia kilku zapaleńców. To rynek, który w 2024 roku według raportu IWSR urósł o 34 procent. Ale uwaga – nie każda butelka z białą etykietą i nazwą wziętą z mapy Polski jest dobra. Większość jest przeciętna. A sześć naprawdę daje radę.

Nie powiem, że jestem ekspertem od wszystkiego. Piętnaście lat za barem w Poznaniu i Warszawie nauczyło mnie jednego: klient nie kupuje etykiety. Kupuje smak. A smak w polskich ginach bywa zdradliwy. Często producenci przesadzają z jałowcem, żeby zamaskować słabą bazę spirytusową. Albo wsypują tyle botaników, że wódka pachnie jak las po burzy – ale w smaku jest pusta. Przetestowałem dziesięć butelek, które polecają blogerzy i sklepy. Tylko sześć bym postawił na półce w swoim barze. I to jest ten ranking.

Dobra, teoria jest dobra. Praktyka jest lepsza. Próbuj. Zaczynamy.

Jak testowałem? Metoda, której ufam od lat

Każdy gin testowałem w trzech wariantach. Po pierwsze: czysty, schłodzony do 8°C (sprawdzane termometrem, nie na oko). Po drugie: z tonikiem Fever-Tree Mediterranean w proporcji 1:2. Po trzecie: w martini z wermutem Dolin Dry – bo to naprawdę weryfikuje jakość. Żadnych dodatków typu ogórek czy różowy pieprz na maskę. Czysta robota.

Notowałem aromat, smak, finisz i to, jak gin zachowuje się po rozcieńczeniu. Bo to kluczowe – słaby gin rozpada się w kontakcie z tonikiem. Staje się gorzki, płaski, chemiczny. Dobry gin zyskuje. (Serio, różnica jest jak między piwem z dystrybutora a butelkowanym craftem).

Wszystkie giny pochodziły z oficjalnych dystrybucji lub bezpośrednio od producentów. Butelki otwierałem w listopadzie 2024 i testowałem przez cztery tygodnie. Każdy gin dostał osobną kartę degustacji. Nie patrzyłem na ceny przed testem – dopiero po. Bo cena często myli. Widziałem giny za 200 zł, które smakują jak woda po płukaniu pędzli. I giny za 70 zł, które robią robotę.

Top 6: Polskie giny, które naprawdę dorównują zachodnim

Poniżej lista tych, które zdały egzamin. Każdy z nich mógłby stanąć obok Hendricksa czy Tanqueray bez wstydu. A kilka jest lepszych. (Nie żartuję).

Zaskoczony? Ja też. Nie spodziewałem się, że Gin Fos wyprzedzi wszystkich. Ale to jest właśnie ten moment, kiedy teoria spotyka się z praktyką. Fos to gin, który robi wrażenie od pierwszego wdechu. Aromat: świeży jałowiec, skórka cytryny, coś zielonego jak młode igły sosny. W smaku – gładki, oleisty, z długim finiszem. Do martini – ideał. Do toniku – jeszcze lepszy. (Warte swojej ceny, choć 149 zł to nie jest mało).

Co odróżnia dobry polski gin od przeciętnego?

Po latach testowania doszedłem do wniosku, że klucz są trzy rzeczy. Po pierwsze: baza spirytusowa. Najlepsze polskie giny craft używają spirytusu zbożowego z polskich pszenicy lub żyta. To daje neutralną, ale pełną bazę. Przeciętne giny biorą spirytus z hurtowni – i to czuć. Po drugie: botaniki. Nie chodzi o ilość, tylko o balans. Jałowiec, kolendra, anyż, skórka cytrusów – to podstawa. Ale dobry gin ma też coś własnego. W Fos to kminek i liść laurowy. W Dziki – dzika róża i tarnina. To robi różnicę.

Po trzecie: proces destylacji. Wiele małych destylarni w Polsce używa wciąż prostych alembików, co daje giny o cięższym, bardziej oleistym charakterze. To dobrze – jeśli wiesz co robisz. Gorzej, gdy destylacja jest niedokładna i w butelce lądują ostre, fuzlowe nuty. (Próbowałem takiego. Smakował jak rozpuszczony plastik. Nie polecam).

Pamiętam jak w sierpniu 2024 odwiedziłem Fos Distillery pod Poznaniem. Rozmawiałem z założycielem, który powiedział coś ważnego: „Gin to nie jest wódka z dodatkami. To jest perfumeria w butelce. Każdy botanik ma swoją rolę. Jeśli dodajesz coś tylko dla mody, psujesz całość”. I to jest sedno. Dobry polski gin to nie jest produkt masowy. To rzemiosło, które wymaga czasu i wiedzy. Większość ginów, które odrzuciłem, miała właśnie ten problem – modne dodatki (różowy pieprz, lawenda, hibiskus) bez zrozumienia, jak to wpływa na smak.

Gin Fos: dlaczego wygrywa?

Gin Fos to dla mnie objawienie. Nie dlatego, że jest drogi. Dlatego, że robi wszystko dobrze. Baza: spirytus pszenny z polskich pól. Botaniki: jałowiec, kolendra, skórka cytryny i pomarańczy, kminek, liść laurowy, anyż. Proporcje: wyważone do bólu. Aromat: otwiera się jałowcem, potem cytryna, potem ziołowa nuta kminku. W smaku: gładki, kremowy, z delikatną słodyczą na finiszu. Do martini – po prostu mistrzostwo. Testowałem go z wermutem Dolin Dry w proporcji 3:1 (trzy części ginu, jedna wermutu). Wyszło idealnie. Zero goryczy, zero ostrości. Tylko czysty, botaniczny smak.

Nie powiem, że jest tani. 149 zł za 0,7l to sporo. Ale porównajcie to z ceną Hendricksa (ok. 120-140 zł) czy Tanqueray No. Ten (ok. 160-180 zł). Fos staje obok nich z podniesioną głową. A w moim rankingu jest nawet wyżej. (Poważnie. Gdybym miał wybrać jednego gina na stałe do domu, wybrałbym Fosa).

Co ciekawe, Fos nie jest dostępny w każdym sklepie. Trzeba go szukać w lepszych delikatesach lub bezpośrednio u producenta. W naszym sklepie z alkoholem mamy go na stanie – sprawdźcie, bo schodzi szybko. (Mówię to jako ktoś, kto widział, jak ludzie kupują po trzy butelki na raz).

A co z resztą? Które odpadły i dlaczego?

Cztery giny z dziesięciu nie przeszły testu. Dwa były po prostu słabe – chemiczny posmak, płaski smak, krótki finisz. Jeden miał dziwną, metaliczną nutę, która pojawiała się po rozcieńczeniu z tonikiem. (Paskudne uczucie, jakbyś lizał starą monetę). Ostatni był po prostu nudny. Zero charakteru. Gin, który nie ma własnego zdania. Taki, który pijesz i po pięciu minutach nie pamiętasz jak smakował.

Wśród odrzuconych znalazł się też jeden gin, który kosztował 199 zł. Producent chwalił się, że używa 27 botaników. Problem w tym, że żaden z nich nie był wyczuwalny. Smakowało jak wódka z odrobiną jałowca. (Widziałem jak ludzie zamawiają to. Błąd). Cena nie gwarantuje jakości. W przypadku polskich ginów często jest odwrotnie – drogie giny bywają gorsze od tych w średniej półce.

Dlatego mój ranking opiera się na smaku, nie na cenie. Gin Lubuski za 69 zł jest wart swojej ceny. Gin Fos za 149 zł też. Ale gin za 199 zł, który nie smakuje lepiej niż Lubuski? To strata pieniędzy. Nie pytaj co jest najlepsze. Pytaj co pasuje do ciebie. I do twojego budżetu.

Jak wybrać polski gin? Praktyczne rady

Po pierwsze: patrz na moc. Dobry gin ma minimum 42% alkoholu. Niższa moc często oznacza, że producent oszczędza na botanikach lub rozcieńcza destylat. Po drugie: czytaj etykietę. Jeśli widzisz „aromaty naturalne” zamiast „destylowany z botaników” – omijaj. To znaczy, że gin nie jest prawdziwym ginem craft, tylko wódką z dodatkiem esencji. (Tak, to się zdarza).

Po trzecie: spróbuj czystego. Dobry gin smakuje dobrze nawet bez toniku. Jeśli czujesz ostrość, gorycz lub chemię – nie licz, że tonik to zamaskuje. On tylko uwydatni wady. (Testowałem to setki razy. Zaufaj mi). Po czwarte: nie bój się eksperymentować. Polski gin ranking to nie jest lista, którą trzeba ślepo kopiować. Spróbuj kilku. Zobacz, który pasuje do twojego toniku, twojej cytryny, twojego wieczoru.

Dobra rada na koniec: jeśli masz wątpliwości, zacznij od Gin Fos lub Gin Dziki. To dwa najbezpieczniejsze wybory. Potem możesz iść dalej – w stronę bardziej odważnych botaników lub mocniejszych destylatów. Ale na początek postaw na sprawdzone. (Nie pożałujesz).

Pytania i odpowiedzi